SOSYOLOJİDE YÖNTEM


İşte bu türlü incelemelere dayanan bir ilân örneği: "Beş kişiden dör­dü diş ağrısı çeker, çünkü macun kullanmaz"’ ya da "Nişanlanır ama evlenemez, çünkü macun kullanmaz, nefesi kokar.”

Kısası Amerikan sosyal psikolojisinden, sosyolojisinden günlük baya­tın çeşitli insan ilişkileriyle ilgili, daha buna benzer yüzlerce örnek ver­mek mümkündür. Gerçekten A.B.D. lerinde hiç bir insan ilişkisi yoktur ki bilimin, bilimsel yöntemin aydınlatıcı ışığına girmemiş olsun. Örneğin endüstri, ticaret alanında: satıcı, alıcı, işçi, ustabaşı, şef, müdür ilişkileri; orduda hükümet dairelerinde: ast-üst ilişkileri; okulda; öğretmen, öğrenci, aile ilişkileri, daha bunlar gibi sokakta, eğlence yerlerinde, mahkemeler­de, hapishanelerde, suçlu çocuklar yurtlarında, tapınaklarda, spor alan­larında görülen binbir çeşit insan ilişkileri hep deneyleme (expétation) nin çeşitli teknikleriyle incelenme yoluna girmiştir.

Şimdiye kadar söylediklerimizi özetlersek diyebiliriz ki: Sosyoloji 1830-1850 yılları arasında, 1789 burjuva devriminden ötürü bir türlü den­gesini bulamayan Fransada. Auguste Comte ile Le Play nin elinde doğ­muş; 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa, Amerika ve bütün uygar dünyâya yayılmış; birinci dünya savaşının sonlarına kadar (1917) da ufak tefek değişiklikler dışında dünyanın her yerinde hemen hemen aynı yolda gelişmiş; ama birinci dünya savaşından sonra Amerikan sosyolojisi, fizik, kimya, biyoloji gibi doğa bilimlerinin kesin deneyleme (experimentation) yöntemini küçük zümrelere uygulayarak kollektif orijinalliğini göstermiş; bu yolda da hızla gelişerek Avrupa sosyolojisinden büsbütün farklı bir biçim almış; hele ikinci dünya savaşı sıralarında bu hız büs­bütün artmış; savaştan sonra da bütün uygar dünyanın dikkatini üzerine toplamıştır. Böylece birinci ve ikinci dünya savaşları arasındaki 30 yıllık dönemde Sosyolojinin gelişiminde görüş ve yöntem bakımından bir ikilik başgöstermiştir. Ama ikinci dünya savaşından sonra Amerikan sosyolojisi, —sosyolojinin kurucusu Fransa da dahil— Avrupayı bütün uygar dün­yayı sarmağa başladı. Artık Avrupalı sosyologlar da Amerikalı meslekdaşları gibi günlük hayatın çeşitli toplumsal olaylarını, insan ilişkilerini, deneyleme yönteminin kesin teknikleriyle inceleme yolunu tutmuştur. Bir yandan da birinci dünya savaşından beri kılıkırk yaran çeşitli deney­leme teknikleriyle binbir çeşit toplumsal olay ve insan ilişkileri araştırmaları arasında bunalmış görünen Amerikan sosyologları, çok çeşitli tek­nik ve araştırmalarını sistemli olarak derleyip toparlamak, düzenlemek sınıflamak gereğini duymuşlar; bu amaçla da yarı deneysel yarı kurgusal (spéculatif) yönteme dayanan hatta kurgusal (spéculatif) yani, deneysel yanından daha ağır basan Avrupa sosyolojisine gittikçe artan bir ilgi göstermeğe başlamışlardır.

Reklamlar

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: