Estetik beğeni çabayla olur


İnsancıl Dergisi’nden Mehmet Akkaya’nın sorularını cevaplandıran Ömer Naci Soykan estetik deyince özetle “estetik obje, estetik subje, estetik tavır ve değer gibi estetiğin temel kavramlarını bilmek, hatta estetik olmayan tavırları bilmek gerekir” dedi.

Doğal hoşlanma duygusunun bazı yüksek yapılı hayvanlar da dahil olmak üzere bütün sağlıklı insanlarda var olduğuna değinen Soykan, ancak estetik beğeninin bir çabayla, eğitimle, sanat eğitimiyle vs. oluşacağına dikkat çekti. Marksist estetiğin ne olduğunun ve Marksist estetiğin genel estetiğe nasıl bir katkı yaptığı hakkında da bilgi veren Soykan şöyle konuştu: “Aslında Karl Marks’ın ve mesai arkadaşı F. Engels’in estetik adında bir çalışmaları yoktur. Fakat onlar çok dikkatli sanat izleyicileri idiler. Sanat üzerine çok sayıda makaleleri, mektupları vardır. Bu mektuplar, yazılar Türkçe’ye de çevrilmiştir. Biz Marksist estetik dediğimiz zaman K. Marks ve F.Engels’in felsefelerinden giderek ortaya konulmuş estetik görüşleri anlıyoruz. Bunların başında Rus Marksisti Plekhanov gelir. Ayrıca Lukacs, Thomson, Fischer ve Brecht gibi çok önemli isimler vardır. Frankfurt Okulu da kendini Marksist gelenek içerisinde görüyor. Gerçi bunlar her konuda hemfikir değiller.”
Ömer Naci Soykan, Marksist estetiğin estetiğe getirdiği yenilikleri ise şöyle anlattı. “Marksist estetik, estetik objeyi bir ürün olarak görür. Yani estetik obje insanın yarattığı bir üründür. Dolayısıyla bu, estetikte yeni bir şeydir. Bunun dışında Marksist estetikte bir öz biçim ayrımı söz konusudur. Burada öz insansal, toplumsal olanı anlatır. Biçim de onun nasıl anlatıldığıdır. Öz biçim konusunda özellikle Ortadoks Marksistleri öze önem verip biçimi önemsememişlerdir. Oysa Fischer sanatta önemli olanın biçim olduğunu söyler. Bir de Marksist estetiğin Mimesis kuramıyla ilgili yanı vardır. Yani Marksist estetikte sanat bir yansıtma, taklit ve tasvirdir. Buna göre sanat toplumu yansıtacaktır. Onlara göre devrimci, öncü, ilerici sanat toplumu iyi yansıtan, ileriye doğru değişmesini gösteren sanattır.”
Soykan, Marksist estetik sanat eserini, sanat kaygısı taşımadan yapılmış bir ürün ve sadece bir araç olarak görür diyen anlayışa katılmadığını söyleyerek bu nedenle getirilen eleştirileri de haksızlık olarak değerlendirdi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: