Kurumsal Sosyoloji


KURALLAR VE KURUMLAR

Coşkun Can Aktan & Tarık Vural http://www.canaktan.org

Kurallar ve kurumlar bir toplumun temelidirler ve toplumsal düzenin varlığı için gereklidirler. Kurallar, insanlar-arası ilişkiler ve etkileşimlerde davranış ve eylemlere imkan veren ve aynı zamanda onları sınırlayan ilkelerdir. Kuralların varlığı belirsizliği azaltarak bireylerarası ilişkilerde öngörülebilirlik ve istikrar sağlar, insan davranışlarına denetim ve sınırlama getirir ve aynı zamanda bireyi özgür kılarark ona yapabilme gücü ve imkanı sağlar.

Toplumsal düzenin tesisi için kurallar kadar kurumlar da önemlidir. Kurum, bir arada yaşama süreci içerisinde bulunan insanların davranışlarını, eylemlerini, alışkanlıklarını, geleneklerini, değerlerini ve inançlarını ifade eden formel ve informel kurallar bütünüdür.

Kurum bir toplumda zamanla kabul görmüş kurallar demeti olduğuna göre aslında kural ile kurum arasında çok yakın bir ilişki vardır. Toplum tarafından kabul gören kurallar zamanla kurumlaşmaktadır. Bu nedenle kurumlar uzun ömürlüdür ve değiştirilmeleri kurallar kadar kolay değildir.

KURAL KAVRAMI, TEMEL ÖZELLİKLERİ VE TÜRLERİ

Coşkun Can Aktan & Tarık Vural

Kurallar, insanlar-arası ilişkiler ve etkileşimlerde davranışlarımıza yön veren, sınırlayan ve ideal ve evrensel olduğu ölçüde uyulması gereken ilkelerdir.

Kuralların genel olarak üç özelliğinden söz edilebilir(Demir, 2003:28):

  • Kurallar belirsizliği azaltarak öngörülebilirlik ve istikrar sağlar,
  • Kurallar insan davranışlarına denetim ve sınırlama getirirler,
  • Kurallar bireyi özgür kılarlar,

Bu üç özelliği kısaca incelemeye çalışalım.

Kurallar belirsizliği azaltırlar. İnsanları bir arada tutan ve onları belli bir düzen içinde yaşamaya sevk eden en önemli unsur kurallardır. Kurallar sayesinde bireyler neleri yapacaklarını ve neleri de yapmayacaklarını önceden bilirler. Toplumsal bir olay karşısında nasıl davranması gerektiğini önceden bilen birey, herhangi bir kargaşaya sebebiyet vermeden özgür ve istikrar içerisinde eylem ve davranışlarda bulunabilir. Belirsizlik sadece bireysel anlamda kişilerin bizzat kendilerinin nasıl düşünüp, ne şekilde karar vermelerinde değil, başkalarının da onların ne yapacağını tahmin etmelerinde büyük zorluklar ortaya çıkarır. Bireyin ne yapması ve ne yapmaması gerektiğini önceden bilmesi diğer bireyler açısından da önemlidir. Karşısındaki bireyin davranışlarını önceden tahmin edebilme belirsizliği ortadan kaldırır. Örneğin, trafik akışının normal bir seyir içerisinde gerçekleşmesi için belirli bölgelere trafik lambaları yerleştirilmesi bir zorunluluktur. Özellikle, kavşak bölgelerinde kırmızı ışık sayesinde her sürücü kendi geçiş hakkını bileceğinden kimin ne zaman geçeceği yönündeki bir belirsizlik ortadan kalkmış olur.

Kurallar, insan davranışlarına sınırlamalar getirirler. Kurallar bireylerin istedikleri zaman istedikleri gibi davranmalarına engel olurlar. Düzen için sınırsız değil, sınırlı özgürlük, daha doğrusu kurallarla sınırlanmış özgürlükler gereklidir. Sınırsız özgürlük, anarşizmi yani toplumsal kaosu ortaya çıkarır. Örneğin, bir futbol sahasında saha içerisinde oyunun düzenli bir şekilde oynanabilmesi için kurallara ihtiyaç vardır. Bu kurallara uyulmaması futbol oyununun düzenini bozacağından oyuncular davranışlarını bu kurallarla sınırlamak zorundadırlar.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6

One response to this post.

  1. Ben bu şekilkde istememiştim ama!!!!!!! Çok kızıyorummmmmm!!!!!!!!!!!!

    Cevapla

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: