Posts Tagged ‘Postmodernizm’

Postfordizm Nedir?

Kapitalist ekonomilerde üretim ve tüketim süreçlerinde oluşan krizle birlikte yaşanan dönüşüm, fordizm-postfordizm, endüstriyel-postendüstriyel toplum, örtgütlü-örgütsüz kapitalizm, modernizm-postmodernizm gibi kavramsallaştırmalar çerçevesinde tartışılmaktadır. 1970’li yıllarla birlikte fordist üretim sisteminin daha yaygın olarak uygulandığı gelişmiş kapitalist ülkelerde kitlesel üretimin iç ve dış pazarlarda meydana gelen ani talep değişikliklerine yanıt veremediği ve sistemin kendi içinde hızlı bir şekilde tıkanmaya doğru gittiği öne sürülmektedir. Okumaya devam et

Eleştirel Aklın Işığında Postmodernizm, Temel Dayanakları ve Eğitim Felsefesi

Eleştirel Aklın Işığında Postmodernizm, Temel Dayanakları ve Eğitim Felsefesi
Yrd. Doç. Dr. Hasan AYDIN

OMÜ Sinop Eğitim Fakültesi

Özet:

Son yıllarda, felsefeciler, ilgilerinin önemli bir bölümünü, 1960’lı yıllarda doğmuş entelektüel bir hareket olan postmodernizme yönlendirmişlerdir. Sanat, felsefe, feminizm, eleştiri, dilbilim, antropoloji, psikanaliz, psikoloji, sosyoloji, teoloji gibi pek çok alanda köklere sahip olan anılan hareketin temel savı, nesnel ve saltık doğruluğun yadsınması düşüncesinde odaklanır; çünkü postmodernizm, doğruluğu toplumsal ve dilsel yapılarla ilişkili hale getirmektedir. Bu haliyle, postmodernizm özde geniş bir alanı içine alan düşünsel harekettir, zira, kendi aralarında görüş birliği olmayan, farklı ilgi alanlarına sahip pek çok yazarın düşüncelerini kapsamaktadır. Bu makale, postmodernizmin dayandığı kimi temel dayanakları saptayarak tartışma konusu yapmak ve eğitim bilimi ve eğitim felsefesi üzerindeki kimi olası etkilerine dikkat çekmek üzerinedir. Okumaya devam et

Postmodernizm ve Tüketim Toplumu

Kültürel Dönemeç

Fredric Jameson (1934)

Marksist siyasetçi, edebiyat eleştirmeni ve kuramcı. Duke Üniversitesinde karşılaştırmalı edebiyat dersleri veriyor. Siyaset, kültür ve edebiyat alanında yayımladığı kitaplarla kuşağının en etkili kuramcıları arasında yer aldı. Mevcut tarihsel durumun bir Özeti olarak tanımladığı ve kuramlaştırdığı postmodernizm üzerine yazılan bu alandaki en çarpıcı ve keskin tespitlerle yüklü yapıtların önünü açtı. Kendisini bir Neo-Marksist olarak tanımlayan Jameson’ın Türkçe’de yayımlanan diğer kitapları arasında Marksizm ve Biçim (YKY, 1997), Dil Hapishanesi: Yapısalcılığın ve Rus Biçimciliğinin Eleştirel Öyküsü (YKY, 2002) ve Biricik Modernite: Şimdinin Ontolojisi Üzerine İnceleme (Epos, 2004) sayılabilir.

Postmodernizm ve Tüketim Toplumu

Postmodernizm kavramı günümüzde yaygın ölçüde kabul edilmemekte, hatta anlaşılmamaktadır. Postmodernizme “yönelik bazı karşı- çıkışlar, kavramın içerdiği ve tüm sanat alanlarında bulunabilen çalışmaların bi­linmemesinden kaynaklanmaktadır: Örneğin, John Ashbery’nin 1960lar­daki karmaşık, alaysı ve akademik modernist şiire karşı tepkiden kay­naklanan oldukça yalın söyleşi (talk) şiirine benzer şiiri; modern mima­riye ve özellikle Uluslararası Biçemli anıtsal binalara karşı tepki; Robert Venturi’nin manifestosu olan Learning from Los Vegas’ta alkışladığı popü­ler binalar ve popüler donatılı sundurmalar; Andy Warhol, pop art ve daha yakınlarda Fotogerçekçilik; müzikte John Cage momenti, fakat özellikle Philip Glass ve Terry Riley gibi bestecilerde görülen klasik ve “popüler” biçemlerin daha sonraki bireşimi ve Clash, Talking Heads ve Gang of Four gibi grupların punk ve yeni dalga rock müzikleri; sinemada bir yandan William Burroughs, Thomas Pynchon ve Ishmael Reed’in çalışmaları ve diğer yandan “öteki” üzerine Fransız yeni romanının, postmodemizm denilen akımın çeşitlemeleri arasında görüldüğü bu çağ­daş romanların dengi olan tüm yeni tarz ticari ya da kurgu filmlerinde olduğu gibi -film ve videonun çağdaş öncüsü olan- Godard’dan esinleni­len her şey.

POSTMODERNİZM YA DA GEÇ KAPİTALİZMİN KÜLTÜREL MANTIĞI – Fredric Jameson

Birkaç yıldır, geleceğe yönelik felaket ya da kurtuluş kehanetlerinin yerini çeşitli şeylerin sonunun geldiğine dair görüşlerin aldığı tersyüz olmuş bir mileneryanizm göze çarpmakta (ideoloji, sanat, ya da toplumsal sınıfın sonu; Leninizm, sosyal demokrasi veya refah devletinin ‘krizi’, v.b., v.b.): Bir arada ele alındığında, belki de bunların tümü, giderek daha sık kullanılan terimle, postmodernizmi oluşturuyor. Bu olgunun varlığına ilişkin savlar, genel olarak 1950’lerin sonlarında ya da 1960’lı ilk yıllarda başladığı kabul edilen radikal bir kopma veya coupure’un gerçekleştiği hipotezine dayanıyor. Sözcüğün kendisinden de anlaşılacağı gibi, bu kopma büyük çoğunlukla yüz yıllık modern hareketin söndüğü veya ortadan kalktığı (ya da ideolojik veya estetik olarak reddedildiği) görülerine bağlanmakta. Böylece, resimde soyut ekspresyonizm, felsefede varoluşçuluk, romanda son temsil biçimleri, büyük auteurlerin filmleri, veya (Wallace Stevens’ın eserleriyle kurumsallaşmış ve kutsal metin mertebesine yükselmiş olan) modernist şiir ekolü; bütün bunlar, bugün, bunları ortaya çıkararak kendisini tüketmiş, olan bir ileri modernist dürtünün son ve olağandışı olgunluk ürünleri olarak görülüyor. Bunlardan sonra gelenlerin listesi ise ampirik, kaotik ve heterojen bir görünüm çiziyor; Andy Warhol ve popart, ama bir yandan da fotorealizm ve bunun ötesinde ‘yeni ekspresyonizm'; müzikte John Cage ânı, ama aynı zamanda Phil Glass ve Terry Riley gibi bestecilerde görülen ‘popüler’ ve klasik üslupların sentezi ve bir yandan da punk ve newwave rock (ki Beatles’la Stones şimdi bu daha yeni ve hızlı evrilen geleneğin ileri-modernist ara konumundalar); filmde Godard, post-Godard ve deneysel sinemayla video, ayrıca da (aşağıda tekrar ele alacağım) yepyeni bir ticari film türü; bir tarafta Burroughs, Pynchon ve Ishmael Reed, öbür tarafta Fransız yeni romanı ve halefleri ve bunların yanısıra yeni bir ecriture ya da metinsellik estetiğine dayanan sarsıcı yeni edebi eleştiri türleri… Bu liste sınırsız şekilde uzatılabilir; ama acaba bütün bunlar eski ileri-modernist üslupçu yenilik şartının belirlediği periyodik üslup ve moda değişimlerinden daha temel bir değişim veya kopmaya işaret ediyor mu?

Okumaya devam et

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 66 takipçiye katılın