Görülüyor ki 1917 den beri Sosyolojinin gelişiminde beliren Avrupa Amerika sosyolojileri ikiliği, yeniden başlangıcındaki birliğe dönme yolunu tutmuştur. Bu ikiliğin çok kısa bir zamanda da büsbütün ortadan kalkacağını şimdiden kestirmek sanırım pek aşırı bir sav (iddia) olmayacaktır.
Bugün artık iyice anlaşılmıştır ki : deney ve kuram (theorie) terimleri birbirleriyle uzlaşması mümkün olmayan iki ayrı nesne değildir; tersine bunlar Sosyoloji içinde birbirini tamamlayan bir ve aynı bütünün iki ucudur. Kısası Avrupa ve Amerika sosyolojileri ne oranda birbirlerine yaklaşır, ne oranda birbirlerine yardım ederlerse o oranda Sosyolojiyi, Olumlu sosyolojiyi gerçek yörüngesine oturtmuş olacaklardır.
Bu açıklamadan sonra "Sosyolojide yöntem" adlı kitabımızın plânını çizmek de güç olmayacaktır.
İlkin çeşitli bilgiler arasında bilimsel bilginin evrim evreleri, tanımı, ayırıcı nitelikleri, sınıflandırmaları genel yöntemi gibi sorunlar üzerinde duracağız. Sonra Avrupa Sosyolojisiyle, Amerikan Sosyolojisinin başlangıçlarından günümüze kadar getirdikleri yöntemleri teknikleri ve bunlarla ilgili sorunları ele alacağız.
Bölüm I
BİLİM DÜŞÜNÜŞÜ UZUN BİR EVRİM SONUCU DOĞMUŞTUR
Sosyolojinin yüzyıldan fazla bir zamandanberi olumlu (positif) bir bilim olarak gelişmekte olduğunu söyledik. Bundan ötürü kitabımızın konusu olan "Sosyolojide Yöntem" e geçmeden önce, ilkin bilim düşünüşünün nasıl doğduğunu, nasıl geliştiğini iyice kavramak gerekir.
İnsanlık tarihine göre bilim düşünüşü çok yenidir. İlk ışıltıları İ. Ö. 7. yüzyılda İyonyada (Şimdiki İzmir çevresi) belirmiş, Atikkada gelişmiş, orta çağda binyıldan fazla bir zaman soysızlaşmış, ancak Rönesanstan sonra, yeniden doğarak hızla gelişmiş bugünkü açık seçik biçimini almıştır.
